Bước tới nội dung

Hình tượng con hổ trong văn hóa/Trong chiêm tinh, nhân tướng

Tủ sách mở Wikibooks
Hổ là con giáp đứng thứ 3 trong hệ can chi
Hổ là con giáp đứng thứ 3 trong hệ can chi

Trong hệ thống vật biểu theo Ngũ hành, con hổ trấn giữ phương Tây và được dân gian tôn là linh vật. Bộ vật biểu cho 5 phương là Thanh Long (Rồng xanh án ngữ phương Đông), Bạch Hổ (Hổ trắng coi trấn phương Tây), Chu Tước (Chim sẻ đỏ quy tụ phương Nam), Huyền Vũ (Rùa đen cai quản phương Bắc) và Phượng Hoàng. Theo ý nghĩa này, Hổ trắng tuy là loài động vật có thật nhưng lại được xem là vật biểu mang tính ước lệ.[1][./Hình_tượng_con_hổ_trong_văn_hóa/Trong_chiêm_tinh,_nhân_tướng#cite_note-world.kbs.co.kr-1 [1]] và cũng là con vật năm trong nhóm tứ tượng hay tứ thánh thú gồm rồng, hổ, rùa, chim sẻ. Hổ còn là con vật linh thiêng nằm trong bộ Tứ Linh là Long, Phượng, Quy, Hổ. Trong Phong Thuỷ thường dùng hai khái niệm là Tả Thanh Long, Hữu Bạch hổ để chỉ hai cục thế bên cạnh huyệt.

Trong lịch Can chi thì hổ đứng hàng thứ ba của 12 con giáp, mang tên Dần. Về mặt chiết tự, chữ Dần trong chữ tượng hình Trung Hoa có hình dáng con mãnh hổ đang xông tới uy phong lẫm liệt, đôi mắt trừng trừng. Hổ còn nhập hệ lịch can chi 12 con vật, là biểu tượng chi Dần với những ý nghĩa triết lý - nhân văn sâu sắc. Tháng con hổ là tháng Giêng, đầu xuân, đầu năm mới, tháng mà 3 khí dương (của trời) cân bằng với 3 khí âm (của đất), do đó cũng là tháng mở đầu của con người (nhân sinh ư dần), vì con người là sự cân bằng giữa trời - đất và con người khoẻ mạnh là sự cân bằng âm - dương, nóng - lạnh từ nội tạng…[2] Trong 12 con giáp thuộc cung Hoàng đạo thì hổ là con vật đứng thứ hàng thứ ba sau Chuột (Tý), Trâu (Sửu). Hổ đứng ở phương Đông, cung Dần, góc vuông thứ nhất của môn toán học tử vi, gắn với Nam Á.[3][./Hình_tượng_con_hổ_trong_văn_hóa/Trong_chiêm_tinh,_nhân_tướng#cite_note-giadinh.net.vn-3 [3]] Tính cách con giáp của hổ là tính cách của một năm mạnh mẽ nhất về sức khỏe, sung mãn về làm ăn kinh tế, mở mang về học vấn và tính vượng khí của trục Dần-Thân đầy sức chi định.[3] Trong nhân tướng học, hổ là con vật linh thiêng và đầy uy quyền thường được thờ phụng, chính vì thế nó là biểu tượng cho quyền lực, cho công danh học hành và sự tăng tiến trong kinh doanh. Cũng có thể bổ trợ cho bản mệnh người tuổi Dần.

Những cô gái khoác áo da hổ

Theo Thuyết văn, chữ Dần biểu thị cho mùa xuân đương đến, dương khí đang lên. Tháng Giêng đầu năm gọi là tháng Dần, là tháng mở đầu cho con người Nhân sinh ư Dần. Năm Dần cầm tinh con hổ, quan điểm người xưa thường coi đó là năm tốt, sanh được con trai thì càng quý bởi hổ tượng trưng cho thế và lực, cho sự oai phong lẫm liệt và sức mạnh phi thường và những người cầm tinh con hổ cũng được coi là có cá tính, mạnh mẽ, người tuổi hổ rất nhạy cảm, dễ xúc động, có nhiều năng lực, còn tình yêu đối với người tuổi hổ thật nồng nàn và mãnh liệt Theo quan niệm của tử vi phương Đông, người con trai sinh tuổi Hổ (Dần) thường có tư chất thủ lĩnh, tướng mạo oai phong, tính cách nóng nảy, quyết đoán, can trường, kiêu hãnh, đầy đam mê, nhân hậu.[4][./Hình_tượng_con_hổ_trong_văn_hóa/Trong_chiêm_tinh,_nhân_tướng#cite_note-vanhoanghean.com.vn-4 [4]] Riêng đối với những người con gái sinh năm Dần thường được coi là cao số và hay lận đận trong đường tình duyên, gia đình và người ta hay xây dựng hình tượng những cô gái này là nóng tính, đanh đá, kiêu căng vì mang tuổi chúa sơn lâm thì phải cần người hầu hạ[5][6] đặc biệt con gái tuổi dần không hợp với người sinh tuổi Hợi vì quan niệm hổ sẽ vồ lợn trong lý thuyết tứ hành xung gồm dần-thân-tỵ-hợi.[4][./Hình_tượng_con_hổ_trong_văn_hóa/Trong_chiêm_tinh,_nhân_tướng#cite_note-vanhoanghean.com.vn-4 [4]]

Một số Danh nhân tuổi Hổ có những nhân vật xuất chúng, sự nghiệp lẫy lừng có thể kể đến là:[4][./Hình_tượng_con_hổ_trong_văn_hóa/Trong_chiêm_tinh,_nhân_tướng#cite_note-vanhoanghean.com.vn-4 [4]]

  • Nhà toán học Hi Lạp Euclide (Canh Dần, 330-257 tr. CN)
  • Vua Trần Thái Tông (Mậu Dần, 1218-1277)
  • Francois Reblais (Giáp Dần, 1494-1553)
  • Tướng quân Tokugawa Ieyasu (Nhâm Dần, 1542-1616)
  • Danh nhân Lý Thời Trân (Mậu Dần, 1578-1657)
  • Triết gia Hegel Goerg Wilhelm Friedric (Canh Dần, 1770-1831)
  • Nhà sử học Phan Huy Chú (Nhâm Dần, 1782-1840)
  • Nhà triết học Các Mác (Mậu Dần, 1818-1883)
  • Nhà văn Ivan Sergeevits Turgenev (Tuốc-Ghê-Nhép) (Mậu Dần, 1818-1883)
  • Tổng thống Tôn Trung Sơn (Bính Dần, 1866-1925)
  • Chủ tịch Hồ Chí Minh (Canh Dần, 1890-1969)
  • Tướng De Gaulle (Canh Dần, 1890-1970)
  • Boris Pasternak
  • Agatha Christie, nữ nhà văn Anh
  • Dwight David Eisenhower, tổng thống Mỹ

Khi giành được giang san, nhà Nguyễn lựa chọn việc đặt kinh đô. Và nhà Nguyễn đã chọn Kinh thành Huế với địa thế Tả Thanh long, Hữu Bạch hổ - Thanh long, Bạch hổ là hai trong bốn thánh thú hợp thành tứ tượng hay tứ thánh thú. Bạch Hổ còn được xem là linh vật thiêng liêng thuộc về hành Kim ở phía Tây, tương ứng với mùa thu. Từ khi Nguyễn Hoàng vào trấn thủ đất Thuận Hóa, đã có tám lần các chúa Nguyễn thiên di thủ phủ rồi cuối cùng trở về lại Phú Xuân.[7] Năm 1805, Kinh thành Huế được khởi công xây dựng, nhà Nguyễn đã chọn xây kinh thành về hướng Đông Nam (thuộc phương Nam) hai bên có cồn Hến và cồn Dã Viên tạo thế Tả Thanh long, Hữu Bạch hổ chầu về trọng địa Kinh thành. Đó là thế rồng chầu hổ phục bảo vệ cho vương triều. Hữu Bạch hổ (cọp trắng ở phía phải) là chỉ cồn Dã Viên, nằm ở phía tây Kinh thành Huế. Ngoài ra, Cồn Dã Viên còn gắn với một dấu ấn khác: cầu Bạch Hổ. Tương truyền, khi cầu Bạch Hổ (lúc đó chưa được đặt tên) đang được xây cất, có một con hổ trắng đến ngồi ở giữa cầu khiến mọi người đều hoảng hốt bỏ chạy. Cũng chính vì thế mà cây cầu này được gọi là cầu Bạch Hổ trong tư tưởng phong thuỷ của các nhà địa lý thì nó được xem như Bạch Hổ chầu bên hữu của Kinh thành.


Danh sách chú thích tham khảo
  1. Chú thích có lỗi Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên world.kbs.co.kr; $2
  2. Tản mạn về Hổ
  3. 3,0 3,1 Chú thích có lỗi Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên giadinh.net.vn; $2
  4. 4,0 4,1 4,2 Chú thích có lỗi Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên vanhoanghean.com.vn; $2
  5. Trót mang tiếng "con gái tuổi Dần" - Tình yêu - Giới tính - Dân trí
  6. Vì sao con gái tuổi Dần khó lấy chồng? | aFamily
  7. Phat Giao Bac Lieu - Hình tượng con hổ trong văn hóa thời Nguyễn (Hải Vân)