Tôn giáo/Học thuyết tôn giáo
Thuyết vật linh cho rằng
- Vật thể trong thế giới tự nhiên được phú cho nhận thức và tác động đến đời sống con người
Mọi vật trong trời đất đều có một linh hồn tồn tại trong một thể xác hửu hình hay vô hình . Thí dụ như người có suy nghỉ . Thú , cây cỏ không có suy nghỉ
Thời kỳ thứ nhất Thần Thiện sáng tạo ra thế giới tinh thần tĩnh lặng và bất động.
Thời kỳ thứ hai, thế giới vật chất được tạo ra mà trước hết là “lửa - ánh sáng vô hạn”, có màu sắc trắng dạng hình tròn. Đồng thời thần đã dùng đất nặn thành Gayomat (người vượn) có 4 chi cao vót, ánh sáng giống mặt trời, nhưng về sau khi bị các liêu thần của Thần Ác công kích, đã bị tiêu diệt. Hạt giống của giống loài này được bảo tồn, sau 40 năm, đã nảy sinh một đôi vợ chồng đầu tiên của nhân loại. Đôi vợ chồng này giống như cây đại hoàng cuốn chặt lấy nhau, họ xem như là thủy tổ của loài người.
Thời kỳ thứ ba, hai vị thần này đã tiến hành cuộc đấu tranh quyết liệt và Thần Thiện chiến thắng.
Thời kỳ thứ tư là thời kỳ Bái Hỏa giáo thống trị thế giới, quét sạch ma chúng, dẫn dắt nhân loại bước vào vương quốc của “quang minh, công bằng và chân lý”
Nhiều học giả chuyên nghiên cứu tôn giáo cho rằng Zoroaster là người đầu tiên đưa ra thuyết Mạt Thế (Eschatology). Theo Zoroaster,
- Mọi vật trong vũ trụ cuối cùng sẽ bị hủy diệt. Thế gian và loài người sẽ có ngày tận cùng gọi là Ngày Tận Thế (The Doomsday).
Zoroaster cho rằng khi chết thì thân xác con nguời bị phân hủy thành tro bụi nhưng linh hồn chìm đắm trong cõi vô thức như trong lúc ngủ. Đến Ngày Phán Xét Cuối Cùng, Thiên Chúa sẽ sai thiên thần thổi kèn (clarion) đánh thức linh hồn và xác kẻ chết sống lại hết. Tất cả mọi người đều tập trung ở một nơi để nghe Chúa phán xử. Sau khi được xét xử, kẻ thiện lành được lên Thiên Đàng và kẻ ác bị đày xuống Địa Ngục.
Học thuyết Âm Dương do Zoaster người sáng lập ra Hỏa giáo nước Ba tư đề xướng cho rằng Mọi thực thể cân bằng đôc lập đều tạo ra từ 2 nguyên tố có cá tánh đối nghịch được gọi là Âm Dương . Thí dụ , Ngày Đêm, Sáng Tối ,Nóng Lạnh ...Ngày dương Tối âm , Sáng dương Tối âm , Nóng dương Lạnh âm .
Ngũ hành đại diện cho 5 nguyên tố tạo thành bao gồm
Vô vi chữ Hán việt có nghỉa là không phạm hay không làm việc nghịch . Không can thiệp vào môi trường tự nhiên, để con người sống theo tự nhiên và cùng với tự nhiên tiến hóa.
Đạo Đức là khái niệm do Lão tử đề xướng .
Đạo trong sự trình bày của Lão Tử (609 trước CN) là một khái niệm trừu tượng chỉ cái tự nhiên, cái có sẵn một cách tự nhiên . Từ đây, Lão Tử suy ra triết lý sống tối ưu là muốn làm việc gì cũng phải theo lẽ tự nhiên . Làm gì cũng phải hòa nhập với tự nhiên, theo tự nhiên mà tiến hóa . Lão tử cho rằng Đạo là nguồn gốc của vạn vật . Đức là biểu hiện cụ thể của Đạo trong từng vật . Vạn vật có đạo mà hình thành . Trời có đạo mà xanh, đất có đạo mà yên, thần có đạo mà linh, biển nhờ có đạo mà đầy, vạn vật có đạo mà thành, đế vương có đạo mà được thiên ha.
Đức trong sự trình bày của Lão Tử có nghĩa là không làm gì trái với tự nhiên . Làm việc gì cũng thuận theo tự nhiên , phải cùng tự nhiên mà tiến hóa . Người thuận Đất, Đất thuận Trời, Trời thuận Đạo, Đạo thuận Tự nhiên '
Trong Đông y , con người cùng với môi trường, vũ trụ hợp thành một chỉnh thể thống nhất, người xưa gọi đó là Thiên nhân hợp nhất . Bản thân con người cũng là một chỉnh thể thống nhất, nên tinh thần và thể xác hợp nhất với nhau, người xưa gọi đó là Hình thần hợp nhất . Đông y là nhân thuật, nên đối tượng chính của Đông y không phải là "bệnh" mà là "con người".
Lý luận Đông y dựa trên nền tảng triết học cổ Trung Hoa Âm Dương, Ngũ Hành . Âm Dương, Ngũ Hành cân bằng thì cơ thể khỏe mạnh , mất cân bằng thì cơ thể sẽ bị bệnh . Mục tiêu chữa bệnh của Đông y là Cân bằng chỉnh thể lập lại trạng thái cân bằng âm dương trong cơ thể con người . Phương châm cơ bản của Đông y trong chữa bệnh là lưu nhân trị bênh trước hết phải giữ lấy mạng sống của con người, sau đó mới nghĩ tới vấn đề khống chế, tiêu trừ ổ bệnh. Để thực hiện việc trị bệnh có hiệu quả nhất, Đông y chủ trương Trị vị bênh Chữa bệnh từ khi bệnh chưa hình thành
Chẩn đoán Đông y dùng 4 phương pháp gọi là Tứ chẩn
- vọng chẩn (quan sát bệnh nhân về các dấu hiệu biểu tượng sinh bệnh),
- vấn chẩn (hỏi thăm bệnh nhân về bệnh tình, bệnh trạng ),
- văn chẩn (lắng nghe bệnh nhân nói về bệnh tình, bệnh trạng),
- thiết chẩn (khám bằng tay và dụng cụ) để xác định bệnh trạng.
Điều trị Đông y bao gồm các phương pháp sau