Bước tới nội dung

Sách kỹ sư/Sách công thức toán

Tủ sách mở Wikibooks

Công thức toán đại số

[sửa]

Số đại số

[sửa]
Loai số loại số Ký hiệu Thí dụ
Số tự nhiên N 1,2,3,4,5,6,7,8,9
Số chẳn 2N 2,4,6,8
Số lẻ 2N+1 1,3,5,7,9
Số nguyên tố P 1,3,5,7
Số lũy thừa b=an 8=23
Số căn b=a 2=4
Số log b=Loga 2=Log100
Số nguyên I=+I,0,−I −1,−2,−3,−4,−5,−6,−7,−8,−9,0,1,2,3,4,5,6,7,8,9
Phân số c=ab 12
Số thập phân a=0.abcd 0.abcd
Số hửu tỉ a=0.aaaaaa 0.33333
Số vô tỉ a=0.abcdef 0.1345
Số phức Z=a±jb Z=2±j3
Số thực a 1,2,3,4,5,6,7,8,9
Số ảo j=−1 j5
Hằng số c 1,2,3,4,5,6,7,8,9

Phép toán số đại số

[sửa]
Toán Ký Hiệu Công Thức Định Nghỉa
Toán cộng + A+B Toán Cộng hai số đại số
Toán trừ − A−B Toán Trừ hai số đại số
Toán nhân x A×B Toán Nhân hai số đại số
Toán chia / A/B Toán Chia hai số đại số
Toán lũy thừa an an=a×a×a... Toán tìm tích n lần của chính số nhân
Toán căn a=b nếu có bn=a Toán lủy thừa nghịch
Toán log Log,Ln Loga=b Nếu có 10b=a Toán Toán lủy thừa nghịch của một lủy thừa

Toán bội số

[sửa]
  • na+ma=a(n+m)
na+nb=n(a+b)
  • na−ma=a(n−m)
na−nb=n(a−b)
  • na×ma=a2(n×m)
na×nb=nmab
  • nama=nm
nanb=ab

Toán số nguyên

[sửa]

Số 0

[sửa]
Toán cộng 0+±a=±a
Toán trừ 0−±a=∓a
Toán nhân 0×±a=0
toán chia 0/±a=0

Số nguyên dương

[sửa]
Toán cộng a+a=2a
a+0=a

Toán trừ

a−a=0
a−0=a

Toán nhân

a×a=a2
a×1=a
a×0=0

Toán chia

a/a=1
a/1=a
a/0=00

Toán lũy thừa

a0=1
an=a×a×a...
a−n=1an
a1n=na

Toán căn

na=a1n
0=Error
1=1
−1=j
anm=amn=a1mn
abn=anbn
abn = an bn
aa=a2×a=a3
an=aan−2

Toán Log

Log10n=n
logb(ac)=logb(a)+logb(c) 
logb(a/c)=logb(a)−logb(c) 
logb(ba)=a 
logb(a)=logd(a)logd(b) for any d>0,d<>1
logb(ya)=alogb(y) 

Số nguyên âm

[sửa]

Toán cộng

−a+(−a)=−2a
−a+0=−a

Toán cộng

−a−(−a)=0
−a−0=−a

Toán nhân

−a×(−a)=a2
−a×1=−a
−a×0=0

Toán chia

−a/(−a)=1
−a/1=−a
−a/0=00

Toán lũy thừa

(−a)0=1
(−a)n=−an Vói n=2m+1
(−a)n=an Với n=2m

Toán căn

−a=±ja

Toán phân số

[sửa]

Phép toán chia hết

Khi chia a cho b cho thương số c và số dư r
a chia hết cho b khi a=bc . Vậy b=ac
a không chia hết cho b khi a=bc+r . Vậy b=ac−rc

So sánh phân số

Với hai phân số ab vàcd
Hai phân số bằng nhau khi
a=c
b=d
Hay
adbd=bcbd
ad=bc

Hai phân số không bằng nhau khi
ab>cd
ab<cd

Toán cộng , trừ, nhân, chia

ab+cd=ad+bcbd
ab−cd=ad−bcbd
ab×cd=acbd
ab/cd=ab×dc=adbc

Toán lũy thừa

[sửa]
Lủy thừa không a0=1
Lủy thừa 1 a1=a
Lủy thừa của số không 0n
Lủy thừa của số 1 1n=1
Lủy thừa trừ a−n=1an
Lủy thừa phân số amn=nam
Lủy thừa của số nguyên âm


(−a)n=an Với n=2m.
(−a)n=−an . Với n=2m+1

Lủy thừa của số nguyên dương (+a)n=an
Lủy thừa của lủy thừa (am)n=(an)m=amn
Lủy thừa của tích hai số (ab)m=am×bm
Lủy thừa của thương hai số (ab)m=aman
Lủy thừa của căn (an)m=amn
Cộng trừ nhân chia 2 lủy thừa


am+an=am(1+an−m)
am−an=am(1−an−m)
am×an=am+n
am/an=am−n


Lủy thừa của tổng hai số

(a+b)n=(a+b)×(a+b)⋯×(a+b)⏟n=an+Cn−1an−1b+...+C1abn−1+bn


(a+b)0=1
(a+b)1=a+b
(a+b)2=(a+b)×(a+b)=a2+2ab+b2
(a+b)3=(a+b)×(a+b)×(a+b)=a3+3a2b+3ab2+b3

Lủy thừa của hiệu hai số


(a−b)n=(a−b)×(a−b)⋯×(a−b)⏟n
(a−b)0=1
(a−b)1=a+b
(a−b)2=(a−b)×(a−b)=a2−2ab+b2
(a−b)3=(a−b)×(a−b)×(a−b)=a3−3a2b+3ab2−b3

Hiệu 2 lũy thừa a2−b2=(a+b)×(a−b)
Tổng 2 lũy thừa a2+b2=(a+b)2−2ab=(a−b)2+2ab

Toán căn

[sửa]
Căn và lủy thừa
na=a1n
Căn của số nguyên


0=Error
1=1
−1=j

Căn lủy thừa


anm=amn=a1mn

Căn thương số


ab=ab
abn=anbn

Căn tích số


ab = a b

Vô căn


aa=a2×a=a3

Ra căn


an=aan−2

Toán log

[sửa]
Toán Log Logab=c khi có ac=b
Viết tắc
Log=Log10
Ln=Log2
Log 1
Log(1)=0
Log lũy thừa
Logn(A)n=A
Lũy thừa log
BLogB(A)=A
Log của tích số
Log(AB)=LogA+LogB
Log của thương số
Log(AB)=LogA−LogB
Log của lủy thừa
Log(An)=nLogA
Đổi nền log
Logax=LogxLoga

Toán số ảo

[sửa]
Cộng trừ nhân chia 2 số ảo


j+j=2j
j−j=0
j×j=j2=−1
jj=1

j+(−j)=0
j−(−j)=2j
j×−j=−j2=1
j−j=−1

Lủy thừa số ảo nguyên dương


j0=1
j1=j
j2=−1
j3=−j
Từ trên, ta có
jn=±j với n=2m+1
jn=±1 với n=2m

Lủy thừa số ảo nguyên âm


(−j)0=1
(−j)1=−j
(−j)2=−1
(−j)4=j
Từ trên, ta có
(−j)n=±1 với n=2m
(−j)n=±j với n=2m+1

Toán số phức

[sửa]

Với 2 số phức thuận nghịch

Số phức thuận Z=(a+ib) Z∠θ Z=Z(cos⁡θ+isin⁡θ) Zejθ
Số phức nghịch Z=(a−ib) Z∠−θ Z=Z(cos⁡θ−isin⁡θ) Ze−jθ

+ 2a Z(∠θ+∠−θ) 2Zcos⁡θ Z(ejθ+e−jθ)
- i2b Z(∠θ−∠−θ) i2Zsin⁡θ Z(ejθ−e−jθ)
x a2−b2 Z2∠0 Z2(cos2θ−sin2θ) Z2e
/ a2−b2a−ib 1∠2θ cos2θ−sin2θ(cos⁡θ−isin⁡θ) ej2θ
()n (a+ib)n Định luật De Moive
(Z∠θ)n=Zn∠nθ
[ejθ]n=ejnθ

Toán hàm số

[sửa]

Đồ thị

[sửa]
Hàm số đường thẳng y=x x=−2,−1,0,1,2
y=−2,−1,0,1,2
Hàm số đường tròn
Hàm số đường cong lùy thừa
Hàm số đường cong căn
Hàm số đường cong log Đồ thị của ba hàm số logarit phổ biến nhất với cơ số 2, Bản mẫu:Mvar và 10
Hàm số lượng giác Cos
Hàm số lượng giác Sin
Hàm số lượng giác Tan
Hàm số lượng giác Cotan
Hàm số lượng giác Sec
Hàm số lượng giác Cosec

Giải tích

[sửa]
Phép toán Công thức
Thay đổi biến số
Δt=(t+Δt)−t
Δf(t)=f(t+Δt)−f(t)

Biến đổi hàm số

Δf(t)Δt=f(t+Δt)−f(t)(t+Δt)−t

Giới hạn

limΔx→0f(x)=L

Tổng số

∑Δf(t)Δt

Đạo hàm

ddtf(t)=f'(t)=limΔt→0∑Δf(t)Δt=limΔt→0∑f(t+Δt)−f(t)Δt

Tích phân

Tích phân xác định
∫abf(x)dx=F(b)−F(a)
Tích phân bất định
∫f(x)dx=limΔx→0∑(f(x)+Δf(x)2)Δx=F(x)+C

Biểu diển hàm số bằng tổng dải số

[sửa]

Maclaurin cho rằng mọi hàm số đều có thể biểu diển bằng tổng của dải số lũy thừa như sau

f(x)=a0+a1x+a2x3+a4x4+...=f(0)+f'x(0)+f'′(0)2!+f'″(0)3!+...
Chứng minh

Khi x=0

f(0)=a0

Khi lấy đạo hàm bậc nhứt của f(x) với giá trị x=0

f'(x)=a1+2a2x+3a3x2+4a4x3
f'(0)=a1

Khi lấy đạo hàm bậc hai của f(x) với giá trị x=0

f'′(x)=2a2+(3)(2)a3x+(4)(3)a4x2+(5)(4)a5x3
f'′(0)=2a2
a2=f'′(0)2

Khi lấy đạo hàm bậc ba của f(x) với giá trị x=0

f'″(x)=(3)(2)a3x+(4)(3)(2)a4x+(5)(4)(3)a5x2
f'″(0)=(3)(2)a3
a3=f'″(0)3!

Thế a0,a−1,a−2 vào hàm số ở trên f(x)=a0+a1x+a2x3+a4x4 ta được

f(x)=f(0)+f'x(0)+f'′(0)2!+f'″(0)3!
Thí dụ
  • f(x)=sin⁡(x)
f(x)=sin⁡(x) f(0)=sin⁡(0)=0
f'′(x)=−sin⁡(x) f'′(0)=−sin⁡(0)=0
f'″(x)=−cos⁡(x) f'″(0)=−cos⁡(0)=−1
f'‴(x)=sin⁡(x) f'″(0)=sin⁡(0)=0
sin⁡(x)=0+x(1)+x22!(0)+x33!(−1)+x55!(1)=x−x33!+x55!


  • f(x)=cos⁡(x)
f(x)=cos⁡(x) f(0)=cos⁡(0)=1
f'(x)=−sin⁡(x) f'(0)=−sin⁡(0)=0
f'′(x)=−cos⁡(x) f'″(0)=−cos⁡(0)=−1
f'‴(x)=sin⁡(x) f'″(0)=sin⁡(0)=0
f'″(x)=sin⁡(x) f'″(0)=sin⁡(0)=0
cos⁡(x)=1+x(0)+x22!(−1)+x33!(0)+x44!(1)=1−x22!+x44!−x66!

Phương trình

[sửa]

Giải phương trình lũy thừa

[sửa]
Phương trình lũy thừa Dạng tổng quát Giải phương trình
Phương trình lũy thừa bậc 1 ax+b=0 x+ba=0
x=−ba
Giải phương trình lũy thừa bậc 2 ax2+bx+c=0 x2+bax+ca=0


:x2+bax=−ca.
x2+bax+b24a2=−ca+b24a2.
(x+b2a)2=b2−4ac4a2.
x+b2a=±b2−4ac 2a.
x=−b2a±b2−4ac 2a=−b±b2−4ac 2a.
x=−b2a±b2−4ac 2a=−b±b2−4ac 2a.

axn+b=0
axn=−b vxn=−ba
x=n−ba=±jnba
x=n−ba=±jnba

Giải phương trình lũy thừa bậc n anxn+an−1xn−1+...+a1x+ao=0

Giải phương trình đạo hàm

[sửa]
Phương trình đạo hàm Dạng tổng quát Giải phương trình
Phương trình đạo hàm bậc n adndxnf(x)+bf(x)=0 snf(x)+baf(x)=0


sn=−ba
s=n−ba=±jnba=±jω
f(x)=Aest=Ae±jωt=Asinωt . Với n ≥ 2

Phương trình đạo hàm bậc 2 ad2dx2f(x)+bddxf(x)+cf(x)=0 s2f(x)+basf(x)+caf(x)=0


s2+2αs+β=0
s=−α . f(x)=Ae−αx=A(α) . α = β
s=−α±λ . f(x)=Ae(−α±λ)x=A(α)eλx+A(α)e−λx . α < β
s=−α±jω . f(x)=Ae(−α±jω)x=A(α)sinω . α > β
α=b2a . β=ca . λ=α−β . ω=β−α

Phương trình đạo hàm bậc 1 addxf(x)+bf(x)=0 sf(x)+baf(x)=0


s=−ba
f(x)=Aesx=Ae−bax=Ae−αx

Giải hệ phương trình tuyến tính

[sửa]

Công thức toán hình học

[sửa]

Hình Tam giác thường

[sửa]

Định lý Sin

[sửa]
Một tam giác với các thành phần trong định lý sin

Trong lượng giác, định lý sin (hay định luật sin, công thức sin) là một phương trình biểu diễn mối quan hệ giữa chiều dài các cạnh của một tam giác bất kì với sin của các góc tương ứng. Định lý sin được biểu diễn dưới dạng

asin⁡A=bsin⁡B=csin⁡C.

trong đó a, b, c là chiều dài các cạnh, và A, B, C là các góc đối diện (xem hình vẽ). Phương trình cũng có thể được viết dưới dạng nghịch đảo:

sin⁡Aa=sin⁡Bb=sin⁡Cc.

Định lý Cosin

[sửa]
a2=b2+c2−2bccos⁡α
b2=a2+c2−2accos⁡β
c2=a2+b2−2abcos⁡γ

Hình Tam giác đều

[sửa]

Hình Tam giác có 3 cạnh và 3 góc bằng nhau

AB = BC = CA
∠A=∠B=∠C=600

Hình Tam giác cân

[sửa]

Hình Tam giác vuông

[sửa]

Định lý Pytago

[sửa]

Định lý Pytago phát biểu rằng:

Tổng diện tích của hai hình vuông vẽ trên cạnh kề của một tam giác vuông bằng diện tích hình vuông vẽ trên cạnh huyền của tam giác này . Nó được thể hiện bằng phương trình
a2+b2=c2

Trong đó, c là chiều dài của cạnh huyền và a và b là chiều dài của hai cạnh còn lại.

Hàm số góc lượng giác

[sửa]

Tương quan các cạnh và góc

Hàm số góc lượng giác Tỉ lệ cạnh Đồ thị
Cosine XZ=cos⁡θ
Sine YZ=sin⁡θ
Cosine 1X=sec⁡θ
Cosecant 1Y=csc⁡θ
Tangent YX=tan⁡θ
Cotangent XY=cot⁡θ

Tam giác vuông trên đồ thị XY

[sửa]
Hàm số cạnh
Độ dài cạnh ngang
X=YZ

x−xo

Δx

Zcos⁡θ
Độ dài cạnh dọc Y=ZX y−yo Δy Zsin⁡θ
Độ dóc Z=YX y−yox−xo ΔyΔx Tanθ
Độ nghiêng θ=tan−1Z θ=tan−1YX


Vector đương thẳng ngang
X→=xi→

(x−xo)i→

Zcos⁡θi→
Vector đương thẳng dọc Y→=yi→ (y−yo)i→ Zsin⁡θi→
Vector đương thẳng nghiêng Z→=zk→ (z−zo)k→


Hàm số Đường thẳng nghiêng ở độ dóc Z Y=ZX
y=yo+Z(x−xo)

Hàm số Đường thẳng nghiêng ở độ góc nghiêng θ

Z∠θ=X2+Y2∠Tan−1YX

Diện tích dưới hình

s=X(yo+Y2)=X(yo+ZX2)=X(y−ZX2)=y2−yo22Z

Hình Tam giác vuông cân

[sửa]

Hình vuông

[sửa]

Hình chữ nhựt

[sửa]

Hình bình hành

[sửa]

Hình thoi

[sửa]

Hình thang

[sửa]

Hình tròn

[sửa]

Hình nón

[sửa]

Hình cong

[sửa]

Công thức toán lượng giác

[sửa]

Điểm

[sửa]
Góc Định nghỉa Ký hiệu Đơn vị Thí dụ
. Một chấm A __ B

Đường thẳng

[sửa]
Góc Định nghỉa Ký hiệu Đơn vị Thí dụ
Đường nối liền giửa 2 điểm tạo từ nhiều đoạn thẳng AB

Góc

[sửa]
Góc Định nghỉa Ký hiệu Đơn vị Thí dụ
Khi hai đường thẳng cắt nhau tại một điểm
sẽ tạo ra một góc giữa hai đường thẳng
∠ 1rad=180oπ
1o=π180o
∠A=300=π6rad


Góc Hình Định nghỉa
Góc nhọn Góc nhọn là góc nhỏ hơn 90°
Góc vuông Góc vuông là góc bằng 90° (1/4 vòng tròn);
Góc tù Góc tù là góc lớn hơn 90° nhưng nhỏ hơn 180°
Góc bẹt Góc bẹt là góc 180° (1/2 vòng tròn).
Góc phản Góc phản là góc lớn hơn 180° nhưng nhỏ hơn 360°
Góc đầy Góc đầy là góc bằng 360° (toàn bộ vòng tròn).

Hàm số lượng giác

[sửa]
Hàm số lượng giác cơ bản cos⁡x sin⁡x tan⁡x cot⁡x sec⁡x csc⁡x

Tỉ lệ các cạnh trong tam giác vuông

bc

ac

ab

ba

1b

1a

Đồ thị






Phương trình lượng giác

[sửa]

Công thức toán giải tích

[sửa]
Phép toán Công thức
Thay đổi biến số
Δt=(t+Δt)−t
Δf(t)=f(t+Δt)−f(t)

Biến đổi hàm số

Δf(t)Δt=f(t+Δt)−f(t)(t+Δt)−t

Giới hạn

limΔx→0f(x)=L

Tổng số

∑Δf(t)Δt

Đạo hàm

ddtf(t)=f'(t)=limΔt→0∑Δf(t)Δt=limΔt→0∑f(t+Δt)−f(t)Δt

Tích phân

Tích phân xác định
∫abf(x)dx=F(b)−F(a)
Tích phân bất định
∫f(x)dx=limΔx→0∑(f(x)+Δf(x)2)Δx=F(x)+C

Công thức toán thống kê

[sửa]

Công thức toán tài chánh

[sửa]