Tống Tương Công

5. Tống Tương Công là vị quân chủ thành tín mưu đồ bá nghiệp mà chưa thành Tống Tương Công (? - 637 TCN), tên thật là Tư Phủ, là vị quân chủ thứ 20 của nước Tống – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì 13 năm (năm 650 - 637 TCN).

Tề Hoàn Công sau khi chết bởi nội loạn, Thái tử Ngộ trốn chạy sang nước Tống. Tống Tương Công liên hợp với các nước chư hầu Tào, Vệ, Chu tiến vào nước Tề hợp sức với lực lượng của người Tề để dẹp loạn, đưa Thái tử Chiêu về nước lên ngôi vua. Sự kiện này đã khiến chư hầu liệt Tống Tương Công vào hàng Bá, tức người thứ hai trong Ngũ Bá, nhưng cũng khiến Tống Tương Công ảo tưởng về sức mạnh của nước Tống vốn thực chất không phải một chư hầu lớn mạnh như Tề hay Sở.

Năm Lỗ Hi Công thứ 21 (639 TCN), Tống Tương Công mời Lỗ Hi Công, Tề Hiếu Công cùng nước Sở kết liên minh tại Lộc Thượng (nay là phía Nam thành phố Phụ Dương, An Huy, hoặc phía Tây Nam của huyện Cự Dã tỉnh Sơn Đông). Nước Sở giả vờ nhận lời, nhưng lại ngầm bày thiên la địa võng. Mùa thu năm 639 TCN, Tống Tương Công đến đất Vu để hội chư hầu cùng nước Sở. Khi ra hội, các nước Sái, Trịnh, Tào, Trần, Hứa đều sợ nước Sở mạnh nên ngả theo Sở Thành Vương. Sở Thành Vương bèn đặt phục binh, chờ Tống Tương Công đến liền bắt giữ rồi đem quân đánh Tống. Công tử Mục Di từ liên minh trốn về dùng toàn bộ lực lượng chống lại quân Sở, kiên quyết không hàng. Sở Vương chỉ bắt giữ được Tống Tương Công cũng vô dụng, liền đem đưa cho nước Lỗ, Lỗ Hi Công thừa cơ ra mặt thuyết phục cho thả Tống Tương Công về nước.

Nhưng Tống Tương Công vẫn không ý thức được lúc này các nước khác đã không còn tin nước Tống. Lúc đó nước Sở hùng mạnh, nên nước Trịnh nghiêng về nước Sở. Vì thế, vào năm 638 TCN, Tống Tương Công xuất quân phạt nước Trịnh. Sở cứu Trịnh, và hai bên giáp trận ở trận Hoằng Thủy. Khi Tống Tương Công bày trận xong thì quân Sở vẫn chưa sang sông hết. Tư Mã Cố khuyên Tống Tương Công đánh ngay vì quân Sở đông hơn. Ông không nghe theo, cho rằng đánh trận cần đàng hoàng không dùng thủ đoạn. Khi quân Sở qua sông xong chưa kịp bày trận, Tư Mã Cố lại khuyên nên đánh, nhưng ông vẫn không nghe theo.

Khi quân Sở bày trận xong xông tới giáp chiến rất mạnh mẽ, quân Tống không chống nổi, bị thua tan tác, chết rất nhiều. Bản thân Tống Tương Công bị thương ở đùi, vì thế người dân trong nước đều oán trách ông, nhưng ông lại nói: “Theo ta, quân đội nhân nghĩa thì phải đánh như vậy. Thí dụ, thấy người đã bị thương thì không làm hại, thấy người già tóc bạc thì không bắt làm tù binh. Người xưa dụng binh, không bức bách người ta vào chỗ nguy hiểm. Quả nhân mặc dù suýt vong quốc nhưng không tiến quân mà không thành hàng lối” (“Tả truyện” Hi Công năm thứ 22).

Sau trận chiến ở Hoằng Thủy, nước Tống tổn thất nặng nề, thực lực quốc gia từ đó không gượng dậy nổi, không lâu sau Tống Tương Công vì vết thương trong trận đánh với quân Sở không qua khỏi và mất.