Sở Trang Vương

4. Sở Trang Vương một khi lên tiếng ai nấy đều khiếp sợ Sở Trang Vương (? - 591 TCN), tên thật là Hùng Lữ, hay Mị Lữ, là con trai của Sở Mục Vương. Ông là một trong những vị Sở vương có thành tựu đáng kể nhất. Dưới thời đại của ông, nước Sở trở nên cực thịnh, đặc biệt là đánh đại bại nước Tấn, thảo phạt nước Trịnh, khiến tên tuổi của Sở Trang Vương được liệt vào trong Ngũ bá thời Xuân Thu.

Sở Trang Vương đăng cơ năm 613 TCN, khi tuổi còn nhỏ. Trong vòng 3 năm ông không để ý đến việc triều chính và cơ nghiệp bá chủ, ban ngày thì du ngoạn săn bắn, đêm đến thì bày tiệc uống rượu, ông hạ lệnh cho dựng một tấm biển gỗ trên viết: “Ai dám can ngăn thì chém chết”. Nhưng vẫn có một vài đại thần liều chết mà khuyên ngăn, đại thần Ngũ Cử liền vào cung gặp Sở Trang Vương, muốn can gián ông tập trung vào việc nước nên ví von với một con chim: “Kinh đô nước Sở có một con chim lớn, năm màu sặc sỡ, dáng vẻ mỹ miều; chỉ suốt ba năm không bay không hót, các quan văn võ trong triều không hiểu vì sao. Ngài thử xem, cuối cùng đây là chim gì?”

Lúc này Sở Trang Vương trả lời: “Ta biết rồi. Đây có thể không phải là loài chim thường. Con chim này ba năm không bay, nhưng khi bay vút tận trời xanh, ba năm không hót nhưng khi hót là người người khiếp sợ. Ngươi xem có đúng không?”

Thế nhưng qua mấy tháng, con chim lớn Sở Trang Vương này vẫn y như cũ, không “bay” cũng không “hót”, vẫn chỉ có uống rượu, đi săn, thưởng thức ca múa. Đại phu Tô Tòng không còn nhẫn nại được nữa, bèn đến gặp Trang Vương. Vừa bước vào cửa cung, ông ta đã khóc ầm lên. Trang Vương cuối cùng cũng nghe theo, bắt đầu chỉnh đốn nội chính, trừng phạt những kẻ tiểu nhân, phân công Ngũ Cử, Tô Tòng trợ giúp triều chính, người dân nước Sở vô cùng cao hứng, khiến cho quốc lực nước Sở ngày càng hùng mạnh.

Khổng Tử từng tán thưởng Sở Trang Vương là một vị quân chủ trọng tín và trọng nghĩa. “Tả truyện - năm Tuyên Công thứ 11” có ghi chép rằng, các đại thần nước Trần đã chạy sang nước Sở cầu cứu, mong muốn Trang Vương có thể thay nước Trần bình định nội loạn. Năm 598 TCN, Sở Trang Vương xuất chinh đem quân thảo phạt nước Trần. Đồng thời thôn tính nước Trần và đổi thành một huyện của nước Sở.

Sau khi Thân Thúc Thời can ngăn, Sở Trang Vương đã cho khôi phục lại chế độ cũ của nước Trần, đồng thời phái người đến nước Tấn nghênh đón Thái tử Ngọ trở về lên ngôi vua nước Trần, xưng hiệu là Trần Thành Công. Thế nên Trần Thành Công luôn mang ơn đối với Sở Trang Vương, nước Trần từ đó hoàn toàn quy phục nước Sở. Từ đó về sau mãi cho đến khi nước Trần bị diệt vong, vẫn luôn là nước phụ thuộc nước Sở chưa bao giờ phản bội.

Khổng Tử khi đọc đến giai đoạn lịch sử này nói rằng: “Sở Trang Vương là người hiền đức, coi trọng chữ tín hơn cả quốc gia lớn ngàn cỗ xe. Nếu như không vì chữ “Tín” của Thân Thúc, thì không thể thành chữ “Nghĩa” của Trang Vương. Nếu như không phải Trang Vương “Hiền”, thì cũng sẽ không chấp thuận lời khuyên bảo của Thân Thúc”.