Sách binh pháp/Tố thư/Hành động

Chương Thứ Năm: Hành Động Theo Chính Nghĩa

48) Đem sự sáng suốt mà bày tỏ cho kẻ dưới rõ là ngu tối (Đạo của thánh hiền là trong thì sáng suốt mà ngoài tỏ ra tối tăm Thánh hiền chi đạo nội minh ngoại hối)

49) Có lỗi mà không biết là bị che lấp

50) Mê mà không tỉnh lại là lầm lạc

51) Dùng lời nói mà chuốc lấy thù oán là tự gây tai họa ( làm mà dám nói ra, đó la quyền tại mình mà họa tại người: nói mà không làm được, đó là quyền tại người họa tại mình)

52) Tâm ý và mệnh lệnh đều trái lẽ thì việc sẽ bỏ phế (bế tắc).

53) Nói năng bừa bãi trước rồi ra lệnh sau thì hư việc.

54) Nổi giận mà không có uy tín thì sẽ bị xúc phạm (hoặc mang tội lấn lướt).

55) Ưa sự ngay thẳng mà làm nhục người là mua lấy tai ương.

56) Trừ cái nhục (riêng) cho kẻ mà mình đang dùng là nguy hiểm (Báo thù riêng cho kẻ dưới tay là nguy hiểm)

57) Ngạo mạn đối với các bậc đáng kính (có ba bậc đáng kính : bậc có tuổi tác, bậc có tước vị, bậc có đức hạnh) là việc hung ác xấu xa, bất lợi

58) Bề ngoài thì hợp ý, mà trong lòng thì xa cách, như thế là lẻ loi;

59) Gần gũi kẻ dèm pha, xa cách người trung trực thì bị diệt vong;

60) Gần sắc đẹp mà xa người hiền là ngu tối;

61) Gái đến cửa công thì loạn;

62) Dùng người có lòng tư kỷ để làm việc quan (công ích) thì không chắc chắn;

63) Lấn lướt kẻ dưới để chiếm phần thắng là xâm phạm.

64) Danh mà không hơn thực thì hao tổn ( Thực lực là chỗ nương tựa của thinh danh, thinh danh đem lại uy quyền cho thực lực; nhiều thực lực mà ít thinh danh thì khó thành sự nghiệp, vậy danh phải đi đôi với thực)

65) Sơ sài (Rộng lượng tha thứ đối với mình) đối với mình mà lại trách phạt người thì không thể trị yên

66) Kẻ dày với mình mà mỏng với người thì nên bỏ họ mà đừng dùng.

67) Xét điều lỗi mà vứt bỏ công lao của người thì tổn hại tới quần chúng.

68) Kẻ dưới và người ngoài ai ai cũng khác lòng thì phải luân vong.

69) Đã dùng mà không tín nhiệm thì lạt lẽo. 70) Thưởng mà hẹp hòi thì hỏng việc. 71) Hứa nhiều mà chó ít thì sinh oán. 72) Đã tiếp đón mà lại phản đối thì trái lẽ.

73) Làm ít mà trông mong nhiều thì không kết quả.

74) Sang mà quên hèn thì chẳng lâu. 75) Nhớ lỗi cũ mà vứt bỏ công mới là điều chẳng lành.

76) Dùng người không được chính đáng là điều nguy.

77) Cưỡng bách người mà dùng thì họ chẳng thuận theo.

78) Vì người mà chọn làm quan thì loạn.

79) Mất những điểm mạnh của mình thì trở nên yếu.

80) Sự quyết định chích sách mà ở trong tay kẻ bất nhân thì nguy hiểm.

81) Kế hoạch bí mật mà tiết lậu ra ngoài thì thất bại.

82) Thu vào nhiều mà chi ra ít thì hỏng việc.

83) Dùng của đút lót việc công là ám muội.

85) Nghe điều thiện mà không lưu ý, lại không quên lỗi cũ của người, đó là bạo ngược

86) Đã dùng mà không tin, đã tin mà không dùng, là lộn xộn.

87) Dùng đức mà nuôi người thì họ sẽ tụ tập.

88) Dùng hình pháp để trói buộc người thì họ sẽ phân tán.

89) Công nhỏ mà không thưởng thì không ai chịu lập công lớn.

90) Không bỏ qua oán nhỏ thì oán lớn sẽ sinh ra.

91) Thưởng mà người không phục, phạt mà người không vui chịu thì họ sẽ làm phản.

92) Thưởng cho tới kẻ vô công, phạt cho tới kẻ vô tội là khốc hại.

93) Nghe dèm pha mà vui, nghe can ngăn mà hờn giận, là sẽ thất bại.

94) Thường giữ cái mình sẵn có là yên.

95) Tham của người là tàn hại.