Chương 4: Ký tự theo ngôn ngữ
[sửa]Chương này giới thiệu các ký tự đặc biệt theo từng hệ chữ viết, từ chữ Latinh mở rộng đến các hệ chữ Đông Á và Đông Nam Á.
4.1 Chữ Latinh mở rộng
[sửa]4.1.1 Các khối Latinh trong Unicode
[sửa]Unicode chứa nhiều khối mở rộng cho chữ Latinh:
| Khối |
Phạm vi |
Mô tả
|
| Basic Latin |
U+0000–U+007F |
ASCII cơ bản
|
| Latin-1 Supplement |
U+0080–U+00FF |
Tây Âu
|
| Latin Extended-A |
U+0100–U+017F |
Trung và Đông Âu
|
| Latin Extended-B |
U+0180–U+024F |
Ngôn ngữ châu Phi
|
| Latin Extended Additional |
U+1E00–U+1EFF |
Tiếng Việt, tiếng Wales
|
4.1.2 Bảng chữ cái tiếng Việt
[sửa]Tiếng Việt sử dụng 29 chữ cái với 6 thanh điệu:
Nguyên âm với các thanh:
| Nguyên âm |
Ngang |
Huyền |
Sắc |
Hỏi |
Ngã |
Nặng
|
| a |
a |
à |
á |
ả |
ã |
ạ
|
| ă |
ă |
ằ |
ắ |
ẳ |
ẵ |
ặ
|
| â |
â |
ầ |
ấ |
ẩ |
ẫ |
ậ
|
| e |
e |
è |
é |
ẻ |
ẽ |
ẹ
|
| ê |
ê |
ề |
ế |
ể |
ễ |
ệ
|
| i |
i |
ì |
í |
ỉ |
ĩ |
ị
|
| o |
o |
ò |
ó |
ỏ |
õ |
ọ
|
| ô |
ô |
ồ |
ố |
ổ |
ỗ |
ộ
|
| ơ |
ơ |
ờ |
ớ |
ở |
ỡ |
ợ
|
| u |
u |
ù |
ú |
ủ |
ũ |
ụ
|
| ư |
ư |
ừ |
ứ |
ử |
ữ |
ự
|
| y |
y |
ỳ |
ý |
ỷ |
ỹ |
ỵ
|
4.1.3 Các biến thể chữ Latinh trang trí
[sửa]Chữ viết tay (Script):
𝒜ℬ𝒞𝒟ℰℱ𝒢ℋℐ𝒥𝒦ℒℳ𝒩𝒪𝒫𝒬ℛ𝒮𝒯𝒰𝒱𝒲𝒳𝒴𝒵
𝒶𝒷𝒸𝒹ℯ𝒻ℊ𝒽𝒾𝒿𝓀𝓁𝓂𝓃ℴ𝓅𝓆𝓇𝓈𝓉𝓊𝓋𝓌𝓍𝓎𝓏
Chữ viết tay đậm (Bold Script):
𝓐𝓑𝓒𝓓𝓔𝓕𝓖𝓗𝓘𝓙𝓚𝓛𝓜𝓝𝓞𝓟𝓠𝓡𝓢𝓣𝓤𝓥𝓦𝓧𝓨𝓩
𝓪𝓫𝓬𝓭𝓮𝓯𝓰𝓱𝓲𝓳𝓴𝓵𝓶𝓷𝓸𝓹𝓺𝓻𝓼𝓽𝓾𝓿𝔀𝔁𝔂𝔃
Chữ Gothic (Fraktur):
𝔄𝔅ℭ𝔇𝔈𝔉𝔊ℌℑ𝔍𝔎𝔏𝔐𝔑𝔒𝔓𝔔ℜ𝔖𝔗𝔘𝔙𝔚𝔛𝔜ℨ
𝔞𝔟𝔠𝔡𝔢𝔣𝔤𝔥𝔦𝔧𝔨𝔩𝔪𝔫𝔬𝔭𝔮𝔯𝔰𝔱𝔲𝔳𝔴𝔵𝔶𝔷
Chữ hai nét (Double-Struck):
𝔸𝔹ℂ𝔻𝔼𝔽𝔾ℍ𝕀𝕁𝕂𝕃𝕄ℕ𝕆ℙℚℝ𝕊𝕋𝕌𝕍𝕎𝕏𝕐ℤ
𝕒𝕓𝕔𝕕𝕖𝕗𝕘𝕙𝕚𝕛𝕜𝕝𝕞𝕟𝕠𝕡𝕢𝕣𝕤𝕥𝕦𝕧𝕨𝕩𝕪𝕫
Chữ vòng tròn (Circled):
ⒶⒷⒸⒹⒺⒻⒼⒽⒾⒿⓀⓁⓂⓃⓄⓅⓆⓇⓈⓉⓊⓋⓌⓍⓎⓏ
ⓐⓑⓒⓓⓔⓕⓖⓗⓘⓙⓚⓛⓜⓝⓞⓟⓠⓡⓢⓣⓤⓥⓦⓧⓨⓩ
4.2.1 Hiragana (U+3040–U+309F)
[sửa]
|
a |
i |
u |
e |
o
|
| -
|
あ |
い |
う |
え |
お
|
| k
|
か |
き |
く |
け |
こ
|
| s
|
さ |
し |
す |
せ |
そ
|
| t
|
た |
ち |
つ |
て |
と
|
| n
|
な |
に |
ぬ |
ね |
の
|
| h
|
は |
ひ |
ふ |
へ |
ほ
|
| m
|
ま |
み |
む |
め |
も
|
| y
|
や |
- |
ゆ |
- |
よ
|
| r
|
ら |
り |
る |
れ |
ろ
|
| w
|
わ |
- |
- |
- |
を
|
4.2.2 Katakana (U+30A0–U+30FF)
[sửa]
|
a |
i |
u |
e |
o
|
| -
|
ア |
イ |
ウ |
エ |
オ
|
| k
|
カ |
キ |
ク |
ケ |
コ
|
| s
|
サ |
シ |
ス |
セ |
ソ
|
| t
|
タ |
チ |
ツ |
テ |
ト
|
| n
|
ナ |
ニ |
ヌ |
ネ |
ノ
|
| h
|
ハ |
ヒ |
フ |
ヘ |
ホ
|
| m
|
マ |
ミ |
ム |
メ |
モ
|
Ký tự Nhật hay dùng trang trí:
| Ký tự |
Mô tả
|
| ツ |
Katakana TSU - dùng làm mặt cười
|
| シ |
Katakana SHI - giống mặt cười nghiêng
|
| 々 |
Dấu lặp Kanji
|
| 〆 |
Ký hiệu kết thúc
|
4.2.3 Kanji phổ biến
[sửa]
| Kanji |
Nghĩa |
Ứng dụng
|
| 神 |
Thần |
神龍 (Thần Long)
|
| 龍 |
Rồng |
龍王 (Long Vương)
|
| 鬼 |
Quỷ |
鬼神 (Quỷ Thần)
|
| 王 |
Vương |
魔王 (Ma Vương)
|
| 影 |
Bóng |
影忍 (Ảnh Nhẫn)
|
| 剣 |
Kiếm |
聖剣 (Thánh Kiếm)
|
| 魔 |
Ma |
魔法 (Ma Pháp)
|
| 夢 |
Mộng |
夢幻 (Mộng Huyễn)
|
| 忍 |
Nhẫn |
忍者 (Ninja)
|
4.3 Chữ Hàn Quốc (Hangul)
[sửa]4.3.1 Phụ âm (Jaeum)
[sửa]
| Jamo |
Tên |
Phát âm
|
| ㄱ |
Giyeok |
g/k
|
| ㄴ |
Nieun |
n
|
| ㄷ |
Digeut |
d/t
|
| ㄹ |
Rieul |
r/l
|
| ㅁ |
Mieum |
m
|
| ㅂ |
Bieup |
b/p
|
| ㅅ |
Siot |
s
|
| ㅇ |
Ieung |
ng
|
| ㅈ |
Jieut |
j
|
| ㅎ |
Hieut |
h
|
4.3.2 Nguyên âm (Moeum)
[sửa]
| Jamo |
Tên |
Phát âm
|
| ㅏ |
A |
a
|
| ㅓ |
Eo |
ơ
|
| ㅗ |
O |
o
|
| ㅜ |
U |
u
|
| ㅡ |
Eu |
ư
|
| ㅣ |
I |
i
|
| Ký tự |
Code point |
Mô tả
|
| ๑ |
U+0E51 |
Số 1 Thái
|
| ๒ |
U+0E52 |
Số 2 Thái
|
| ๖ |
U+0E56 |
Số 6 Thái - phổ biến trong tên game
|
| ๏ |
U+0E4F |
Fongman
|
| ๛ |
U+0E5B |
Khomut
|
4.5 Ký tự Ả Rập và trang trí
[sửa]
| Ký tự |
Code point |
Tên
|
| ۩ |
U+06E9 |
Arabic Place of Sajdah
|
| ۞ |
U+06DE |
Arabic Start of Rub El Hizb
|
| |
U+06DD |
Arabic End of Ayah
|
| ۣ |
U+06E3 |
Arabic Small Low Seen
|
| ۜ |
U+06DC |
Arabic Small High Seen
|
| Ký tự |
Code point |
Mô tả
|
| ༀ |
U+0F00 |
Om - biểu tượng tâm linh
|
| ༺ |
U+0F3A |
Ngoặc trái Tây Tạng
|
| ༻ |
U+0F3B |
Ngoặc phải Tây Tạng
|
| ༼ |
U+0F3C |
Ngoặc trái kiểu 2
|
| ༽ |
U+0F3D |
Ngoặc phải kiểu 2
|
| Ký tự |
Code point |
Tên
|
| α |
U+03B1 |
Alpha
|
| β |
U+03B2 |
Beta
|
| γ |
U+03B3 |
Gamma
|
| δ |
U+03B4 |
Delta
|
| π |
U+03C0 |
Pi
|
| σ |
U+03C3 |
Sigma
|
| ω |
U+03C9 |
Omega
|
| Ω |
U+03A9 |
Omega hoa
|
- Tiếng Việt có bao nhiêu thanh điệu?
- Hiragana và Katakana khác nhau như thế nào?
- Tại sao ký tự số 6 Thái (๖) phổ biến trong tên game?
- Nêu 5 ký tự Hy Lạp thường dùng trong toán học.
