Hướng dẫn mài gương cho kính thiên văn phản xạ/Sơ lược về việc mài gương cho kính thiên văn phản xạ

Tủ sách mở Wikibooks
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Nguyên lý tạo gương cầu rất đơn giản : 2 bề mặt cứng, ma sát với nhau theo mọi phương một cách ngẫu nhiên sẽ mòn dần và trở thành 2 mặt cầu, một lồi, một lõm (Mặt phẳng là một trường hợp riêng của mặt cầu với bán kính cong là vô cùng !). Bằng cách thay đổi biên độ mài, tư thế mài, ta sẽ điều chỉnh được bán kính cong của gương theo ý muốn. Sau đó gương cầu sẽ được sửa thành dạng parabol vì chỉ với dạng này hình ảnh thiên thể mới được phản chiếu lại chính xác, không bị cầu sai. ( Mọi chùm tia song song với quang trục gương parabol đều hội tụ về tiêu điểm gương.)

Tuỳ theo yêu cầu xử dụng, ta sẽ tiến hành xác định kích cỡ của gương và kính thiên văn định chế tạo và đặt phôi kính và dụng cụ theo yêu cầu.

Thông thường bề dày phôi kính không nên nhỏ hơn 1/10 đường kính gương để chống tình trạng loạn thị do gương bị cong vênh.

Các bước tiến hành tuần tự như sau :

  1. Tính toán các thông số kính, chuẩn bị dụng cụ, nguyên liệu : tiêu cự, độ sâu tâm gương, bàn mài, bột mài...dụng cụ đo.
  2. Mài phá : theo đường kính gương tạo độ lõm ở tâm gương bằng đĩa thép và bột mài thô cho đến khi độ sâu tâm gương đạt yêu cầu. Mài theo dây cung 1/4D để hạ thấp vùng trung gian.
  3. Đúc đĩa mài bằng gạch và thạch cao theo dạng lõm của gương vừa mài phá.
  4. Mài thô gương với đĩa vừa đúc cho đến khi đĩa mài mòn đều và gương bắt đầu tiếp xúc tốt. Mặt gương Gương bắt đầu có dạng cầu nhưng rất thô, nhám.
  5. Mài tinh : Mài bằng bột mịn dần để làm mịn bề mặt gương. Cuối công đoạn này khi nghiêng gương đi khoảng 60 độ ta có thể nhận thấy nó phản chiếu ánh đèn sáng.
  6. Đúc đĩa mài bóng bằng nhựa đường.
  7. Mài bóng bằng đĩa mài bóng cho đến khi bề mặt gương hoàn toàn không còn vết rỗ li ti.
  8. Máy test Ronchi, Foucault, Kiểm tra dạng cầu và khuyết tật bề mặt của gương bằng máy test
  9. Mài tạo dạng parabol.
  10. Tráng bạc.