Einstein của Nguyễn Xuân Xanh
Tủ sách mở Wikibooks
Sách Einstein Tác giả : Nguyễn Xuân Xanh NXB Tổng hợp Tp Hồ Chí Minh – tháng 02.2007, khổ 13.5x21, 389 trang, giá 62.000 đồng.
Trích từ : http://www.diendan.org/khoa-hoc-ky-thuat/gioi-thieu-cuon-sach-einstein-cua-nguyen-xuan-xanh/
Nếu như Bach (J. S.) không phải là một «con suối», mà là cả một Đại Dương mênh mông ! Thì Einstein không phải là «một hòn đá», mà là cả một núi Thái Sơn !
Năm 2005 là năm kỷ niệm 100 năm Thuyết tương đối của Einstein, giả thuyết lượng tử ánh sáng, cũng là “năm thần kỳ”, và kỷ niệm 50 năm ngày mất của ông. Tuy hoạt động kỷ niệm đã lắng xuống, nhưng tấm gương cao cả của Einstein vẫn bất diệt, vẫn tiềm tàng trong trái tim của hàng triệu con người thiết tha với một nền khoa học kỹ thuật tiến bộ và nhân bản. Quyển sách Einstein của Nguyễn Xuân Xanh vừa ra đời ở VN nằm trong tình hình đó. Không biết có phải đây là lần đầu tiên tại Việt Nam mới xuất hiện một loại sách chuyên đề nhưng lại mang tính chất «tiểu thuyết chuyên khảo» về một nhà khoa học được cả thế giới ngưỡng mộ và đánh giá là một trong những «Con Người» vĩ đại nhất của loài người nói chung và của thế kỷ 20 nói riêng hay không. Những thể loại sách kiểu này, hình như chưa phổ biến lắm ở Việt Nam ? Cầm quyển sách trên tay, người đọc cảm nhận được ngay tính nghiêm túc và giá trị của nó với hình thức trình bày bìa đẹp, đơn giản nhưng trang nhã và ấn tượng, kèm theo lời giới thiệu của bốn tác gỉa tên tuổi : giáo sư Jürgen Renn, giám đốc viện Max-Planck nghiên cứu Lịch sử Khoa học tại Berlin, chuyên gia thế giới về Einstein và là người đã tổ chức lễ kỷ niệm Einstein đồ sộ ở Đức, chủ biên nhiều đầu sách quan trọng về Einstein trong năm 2005 với sự tham gia của rất nhiều nhà khoa học, nghiên cứu quốc tế. Nói như Gs Jürgen Renn, tác giả đã đặt Einstein vào bối cảnh lịch sử của ông, mà ở đó, “thời gian và không gian”, Einstein và các “diễn viên” chính của thời đại cùng tham gia trên sân khấu diễn, như trong thuyết tương đối rộng của ông, với không-thời gian bị cong nơi đâu mà Einstein đặt chân đến. Hàng ngàn người chen chúc đến nghe Einstein diễn thuyết không phải để cốt hiểu lý thuyết khoa học của ông, mà cốt để chứng kiến không gian bị cong xung quanh con người đầy huyền thoại ấy! Và đồng thời tác giả đã thời sự hoá được những vấn đề xung quanh Einstein theo đúng tinh thần kỷ niệm 100 năm vừa qua.
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh đã viết như một lời kêu gọi: “Mong rằng cuốn sách này sẽ chắp cánh cho trí tuệ và tâm hồn các thế hệ trẻ Việt Nam trên bước đường chinh phục những đỉnh cao của khoa học, đóng góp xứng đáng cho công cuộc phát triển đất nước và chấn hưng dân tộc”.
Tác giả Nguyễn Xuân Xanh đã miệt mài lao động hơn ba năm trời – về đêm, vì ban ngày anh phải đi làm kiếm sống – để «xử lý» cả một «kho» tài liệu, sách vở nghiên cứu xuất bản tại các nước Âu-Mỹ về cuộc đời và sự nghiệp khoa học của Einstein, với những cuốn sách xuất bản rất sớm từ 1921 và rải rác đến năm 2006, để cô đọng lại trong gần 400 trang sách với một lối viết, giọng văn bình dị, dễ hiểu nhưng lôi cuốn, trong đó có rất nhiều đoạn «căng thẳng» như một tiểu thuyết trinh thám. Một quyển sách viết về một đề tài khoa học vốn rất khó «nhai», khó hiểu nhưng lại nhẹ nhàng và thanh thoát với những tình tiết éo le, gay cấn khiến ta luôn hứng thú đọc liên tục từ trang này sang trang khác mà không thấy «ớn», ngay cả ở những trang miêu tả thuần khoa học về thuyết tương đối, thuyết lượng tử, về hạt, sóng, diễn giải Copenhagen, tác dụng buộc chéo ma quái EPR, định lý Bell, v.v.
Quyển sách Einstein của Nguyễn Xuân Xanh «là một đóng góp rất quý báu đối với độc giả Việt Nam thuộc mọi lứa tuổi», hoặc «Bạn đọc trẻ có thể học được từ cuốn sách những đức tính quý báu cho cuộc đời mình...» như Ts Lê Đăng Doanh và Nhà văn Nguyên Ngọc đánh giá rất đúng, nhưng tôi lại nghĩ thêm rằng nó rất quý báu đối với sinh viên, với những người làm khoa học, với những người làm công tác giảng dạy, nghiên cứu ... và nhất là những vị có trách nhiệm trong lãnh vực «giáo dục và đào tạo», «tư tưởng văn hoá» trong những bộ máy quan trọng của đất nước Việt Nam, bởi vì nó như sợi chỉ đỏ xuyên suốt nhiều vấn đề rất quan trọng, rất thời sự và đang nóng bỏng của xã hội ta hiện nay : • giáo dục (học – hành – thi cử – bằng cấp ...), • tinh thần khoa học, • tự do tư duy, óc suy nghĩ độc lập, sáng tạo, • tinh thần thảo luận, tranh luận tự do dân chủ và xây dựng (tôn trọng ý kiến khác biệt, không “cả vú lấp miệng em” ...), • sự cầu thị, quý trọng và biết sử dụng người tài đức (không phân biệt đối xử vì lý do khác chính kiến, không thuộc về tổ chức ...)
Tấm gương Einstein, qua cuốn sách, cho thấy thế nào là một nhà khoa học đầy cá tính, yêu tự do, nhưng đã dấn thân với tất cả lương tâm và trách nhiệm của mình trước những vấn đề lớn của xã hội và thế giới. Nhà khoa học biết “chia thời gian giữa phương trình và chính trị”.
Có thể đặt mua sách trên mạng Internet qua : http://www.vinabook.com/product/product_detail.php?&node_id=10&product_id=21576
